Zachodni Ośrodek Badań Społecznych i Ekonomicznych

A+ R A-

Cyfryzacja w opinii mieszkańców województwa lubuskiego

Problem, cel i metody badań

Badania socjologiczne pt. „Cyfryzacja w opinii mieszkańców wybranych miejscowości województwa lubuskiego” były realizowane przez Zachodni Ośrodek Badań Społecznych i Ekonomicznych. Badaniami zostali objęci dorośli mieszkańcy Gorzowa Wielkopolskiego, Słubic i Świebodzina. Badania zostały przeprowadzone na reprezentatywnej próbie N=500 dorosłych mieszkańców.  W Gorzowie Wlkp. zebrano 200 ankiet, a po 150 w pozostałych miejscowościach.  Badania prowadzono metodą wywiadu kwestionariuszowego bezpośredniego "face to face". Badania były reprezentatywne ze względy na płeć i wiek badanych Dla całej próby błąd oszacowania wynosił 4,4% przy zakładanym poziomie ufności 0,95. Badania sondażowe zostały przeprowadzone w dniach od 10 do 20 grudnia 2012 r.

1. W mniejszych miejscowościach (Słubice, Świebodzin) mieszkańcy znacznie częściej obecnie korzystają z telewizji naziemnej cyfrowej (44% badanych) niż w Gorzowie Wlkp. (29% badanych) i jest to w ich wypadku główne źródło odbioru telewizji. W Gorzowie Wlkp. natomiast głównym źródłem odbioru jest telewizja kablowa (42% badanych), z której korzysta prawie dwukrotnie więcej osób niż w Słubicach (25% badanych) czy Świebodzinie (24% badanych).

2. Również przed wprowadzeniem naziemnej telewizji cyfrowej mieszkańcy Gorzowa Wlkp. korzystali gównie z telewizji kablowej (47% badanych), a w dalszej kolejności z: telewizji satelitarnej (26% badanych), naziemnej telewizji analogowej (19% badanych) oraz naziemnej telewizji cyfrowej (11% badanych). Mieszkańcy mniejszych miejscowości natomiast korzystali z własnych anten naziemnej telewizji analogowej (Słubice – 51% badanych, Świebodzin - 49% badanych), „kablówki” (Słubice – 25% badanych, Świebodzin - 24% badanych) i odbiorników telewizji satelitarnej (Słubice – 20% badanych, Świebodzin - 20% badanych), a prawie wcale nie korzystali z naziemnej telewizji cyfrowej (Słubice – 1% badanych, Świebodzin - 4% badanych).

3. Mieszkańcy badanych mniejszych miejscowości znacznie lepiej oceniają jakość programów nadawanych cyfrowo niż mieszkańcy Gorzowa Wlkp. Ponad połowa z nich (53% badanych) uznała, że jakość programów nadawanych cyfrowo jest lepsza od analogowej, a tylko 4% stwierdziło, że nie widzą żadnej różnicy i prawie nikt nie uznał, że jest ona gorsza (mniej niż 1% badanych). 2/5 ankietowanych w tych miejscowościach (40% badanych) nie miało zdania na ten temat.

Mieszkańcy Gorzowa Wlkp. mieli bardziej powściągliwe zdanie na ten temat. 2/5 Gorzowian (40% badanych) uznało, że jakość telewizji cyfrowej jest zdecydowanie lepsza lub raczej lepsza od analogowej, ale prawie co piąty Gorzowianin (18% badanych) stwierdził, że nie widzi żadnej różnicy między tymi dwoma technikami nadawania. Oczywiście prawie nikt nie uważał, że jakość telewizji cyfrowej jest gorsza od analogowej (2% badanych), i podobnie jak w mniejszych miejscowościach, prawie co drugi respondent (40% badanych) nie miał zdania na ten temat.

4. Po wyłączeniu sygnału analogowego mieszkańcy Gorzowa Wlkp. mieli znacznie częściej problemy z odbiorem telewizji (20% badanych) niż mieszkańcy w pozostałych badanych miejscowościach (10% badanych), co może być związane z dostosowaniem się nadawców telewizji kablowej do nadawania cyfrowego.  Świadczy o tym fakt, że ponad połowa mających takie problemy (60% badanych) jako ich przyczynę wskazywała: słaby sygnał, brak niektórych programów i problemy z anteną zbiorczą, a znacznie rzadziej trudności w ustawieniu sprzętu (22% badanych) lub wadliwy sprzęt (15% badanych). Natomiast aż trzy czwarte mieszkańców pozostałych miejscowości, którzy mieli problemy z odbiorem telewizji po wyłączeniu sygnału analogowego (75% badanych), wskazuje, że ich przyczyną były trudności w ustawieniu sprzętu, a tylko nieliczni, że miał na to wpływ słaby sygnał (3% badanych).

We wszystkich badanych miejscowościach, po wyłączeniu sygnału analogowego, bardzo rzadko, jako przyczynę braku dostępu do telewizji, wskazywano brak informacji o majacych nastąpić zmianach (6% badanych). Przy czym najrzadziej czynili to mieszkańcy Gorzowa Wlkp. (3% badanych), a nieco częściej mieszkańcy Świebodzina (6% badanych) i Słubic (14% badanych).

5. We wszystkich badanych miejscowościach zdecydowana większość mieszkańców posiadała wiedzę na temat daty wyłączenia sygnału analogowego. Taką wiedzę zadeklarowało ogółem aż 91% badanych, a jej brak tylko 9% badanych.

Nieco mniej mieszkańców w badanych miescowościach (82% ankietowanych) zadeklarowało, że miało świadomość, iż wyłączenie sygnału analogowego może dotyczyć także ich bezpośrednio, a także, że  wiedziało, co należy zrobić po tym wyłączeniu, aby nadal odbierać programy telewizji naziemnej (79% ankietowanych).

Ten stan wiedzy był podobny we wszystkich badanych miejscowościach, choć nieco większy w Słubicach i Świebodzinie, a mniejszy w Gorzowie Wlkp.

Głównym źródłem wiedzy mieszkańców, we wszystkich badanych miejscowościach, na temat wyłączenia sygnału analogowego była telewizja (76% badanych), a także bliscy i znajomi (39% badanych) oraz inne środki masowego przekazu (19% badanych). Natomiast znacznie rzadziej Internet (10% badanych), mimo, że jest on najczęściej wskazywanym źródłem informacji o sprawach lokalnych (41% badanych) obok „Gazety Lubuskiej” (36% badanych).

6. Większość mieszkańców w badanych miejscowościach (56% ankietowanych) dobrze oceniła kampanię informacyjną prowadzoną przez Wojewodę i telewizję dotyczącą „cyfryzacji”. Nieliczni ocenili ją źle (7% badanych). Około 1/3 mieszkańców (36% badanych) nie miała zdania w tej sprawie. Podobne opinie w tej sprawie wyrażali mieszkańcy we wszystkich badanych miejscowościach.

7. Co piąty mieszkaniec (20% badanych) wskazywał na negatywne skutki związane ze zmianą systemu nadawania telewizji. Zdecydowana większość tych, którzy o nich wspominali wskazywali na koszty finansowe (81% badanych). Znacznie rzadziej narzekano na konieczność montażu (39% badanych) i brak umiejętności technicznych (16% badanych) oraz na przerwy w odbiorze sygnału (6% badanych – głównie z Gorzowa Wlkp.).

8. Zdecydowana większość (89%) badanych  zadeklarowała posiadanie komputera, laptopa lub tabletu. Należy jednak podkreślić stosunkowo duże zróżnicowanie uzyskanych odpowiedzi ze względu na wiek i wykształcenie badanych. Ponad połowa młodszych badanych (do 44 lat) posiada dwa komputery/laptopy/tablety 51,8%, nieco więcej było też takich osób w grupie badanych z wykształceniem wyższym (45,3%) i średnim (44,6%). Na szczególną uwagę zasługuje jednak grupa osób deklarujących brak takich urządzeń. Odpowiedziało w taki sposób 25,3% osób powyżej 44 lat oraz 26% respondentów z wykształceniem podstawowym. W tych grupach przede wszystkim należy się doszukiwać zagrożenia wykluczeniem cyfrowym.

9. Codzienne korzystanie z Internetu częściej zadeklarowali ludzie młodsi (do 44 lat) 68%, badani z wykształceniem wyższym 80,4%, a także mieszkańcy Gorzowa Wielkopolskiego 56,8%. Należy też zauważyć, że aż 41,3% osób powyżej 44 lat nie korzysta z Internetu wcale. Odpowiedziało tak też 39,5% respondentów z wykształceniem podstawowym.

10. Wiedzę na temat promowanego od niedawna programu „Latarnicy cyfrowi” posiada co dziewiąty mieszkaniec badanych miejscowości (11,4% respondentów). Nieco częściej taką wiedzę posiadali mieszkańcy mniejszych miejscowości, a rzadziej Gorzowa Wlkp.

Natomiast chęć uczestnictwa w szkoleniach w zakresie obsługi komputera i korzystania z Internetu znacznie częściej deklarowali starsi badani (30,8%) niż młodsi (12,1%).

Ci ankietowani, którzy deklarują, że nie chcą brać udziału w takich szkoleniach, na ogół jako przyczynę wskazują, że posiadają już takie umiejętności lub, że nie widzą takiej potrzeby. Przy czym młodsi badani  najczęściej powołują się na posiadane umiejętności (75,3%), a starsi na brak potrzeb w tym zakresie (71,8%).